Cầm hay cốt ở lòng quân tử

cầm hay cốt ở lòng quân tử

 

Tác giả: Khai Tâm

[vancokythu.net, 09-04-2021]

Âm nhạc truyền thống dùng để truyền tải ý chỉ của Thần, giáo hóa bách tính muôn dân, tạo ra sợi dây liên hệ giữa người và Thần. Từ đó giúp con người giữ gìn tâm đức, kính ngưỡng đối với Thần Phật.

 

Khổng Tử nói: “Hưng vượng là nhờ thi thư, đứng vững được là nhờ lễ giáo, thành là nhờ nhạc”. Do đó thấy được rằng vai trò của âm nhạc đối với giáo hóa đạo đức muôn dân là vô cùng to lớn. Âm nhạc ngay chính giúp con người đạo đức cao thượng, kính ngưỡng Thần Phật; âm nhạc mang đầy dục vọng sẽ tăng thêm tà niệm, lòng đầy ác tâm, xa rời Thần tính, tiến đến diệt vong.

 

Trong các loại nhạc cụ truyền thống thì có thể thấy rằng Cổ Cầm là ra đời sớm nhất, và có nội hàm sâu sắc nhất. Cổ Cầm đẹp không chỉ ở hình thức bên ngoài mà còn thể hiện ở nội hàm; những bản cầm phổ khi được diễn tấu cũng vượt xa cái hay ở bản thân ca khúc, mà hay hơn cả đó là ở chỗ nội hàm mà cầm khúc chứa đựng và đặc biệt là ở cảnh giới tư tưởng mà cầm nhân thể hiện ra. Có thể nói rằng thanh âm cổ cầm hòa cùng thiên địa vạn vật, giáo hóa bách tính muôn dân, tu rèn phẩm đức của người quân tử.

 

Xưa kia các bậc minh quân hiền thánh đều lấy Đức giáo hóa bách tính, lấy nhạc an định lòng dân; trên thuận thiên đạo, dưới hợp lòng nhân. “Ví như chuyện Chu Công chế tác Lễ nhạc. Một lần, công tử Quý Trát của nước Ngô tới nước Lỗ, thỉnh cầu được thưởng thức âm nhạc của nhà Chu. Nước Lỗ bèn phái nhạc sỹ diễn tấu bản nhạc “Tề phong” cho ông nghe. Quý Trát nghe xong khen: “Thật đẹp! Thật vang vọng! Thật sự là phong thái của nước lớn, đây là gương sáng của biển Đông, có lẽ là Khương Thái Công chăng? Tương lai nước Tề của ông ấy quả là không thể lường được”. Lại diễn tấu cho ông ta nghe bài “Đại nhã”, ông ta nói: “Mênh mông lắm! Thanh âm thật hài hòa! Khúc chiết thư thái mà mạnh mẽ chính trực, chắc là tiết tháo của Văn Vương đúng không? Thời thịnh thế triều đại nhà Chu chính là như vậy!”. Biểu diễn bài “Thiều sao”, Quý Trát nói: “Hoàn mỹ, quảng đại vô biên giống như Trời cao bao trùm vạn vật, giống như Đất mẹ cõng tất cả trên mình. Đây là Đức lớn của Thiên thượng phải không?”. Âm nhạc được cổ nhân gọi là âm thanh của Đức, chỉ có âm nhạc như vậy mới có thể diễn tấu ở chốn triều đình, truyền rộng khắp 4 phương, giáo hóa muôn dân.”[1]

 

Cổ Cầm là nhạc cụ gắn liền với bậc quân tử, với đấng minh vương, không thể tách rời ví như tri âm tri kỷ vậy. Trong sách “Lễ ký” có nói: “Kẻ sỹ không nên chia lìa đàn cầm đàn sắt một cách vô cớ”. “Khổng Tử từng nói “Văn vẻ rực rỡ thay, ta theo nhà Chu”,  là bởi vì Khổng Tử sùng bái Chu Công lấy lễ nhạc trị quốc. “Vua Thuấn tạo ra ngũ huyền cầm, ca bài thơ Nam phong mà Thiên hạ trị”, cũng thuyết minh cho tác dụng giáo hoá của âm nhạc thuần chính đối với con người. “Tần Vương phá trận nhạc” của Đường Thái Tông Lý Thế Dân uy phục tứ bề, trong “Tân Đường thư” có ghi chép, khi Huyền Trang đi về Tây lấy kinh, Giới Nhật vương Thi La Dật Đa của Trung Thiên Trúc nói với Huyền Trang : “Vị quân vương của nước các vị là một thánh nhân, đã làm ra ‘Tần Vương phá trận nhạc’”[2]

 

Cổ Cầm không chỉ dùng để giáo hóa bách tính muôn dân, tu dưỡng tâm đức của bậc quân tử mà còn có sứ mệnh lưu lại lịch sử, giữ gìn văn hóa Thần truyền. Người quân tử khi chơi Cổ Cầm cũng yêu cầu thân tâm ngay chính, còn phải giữ gìn giới luật, giới cấm khi chơi đàn; trước khi đàn phải chỉnh trang y phục, chỉnh âm, so dây,… Người thưởng thức cầm khúc cũng phải giữ tâm đoan chính, trừ bỏ dục vọng,..

Thanh âm Cổ Cầm hay dỡ là ở tâm thái và cảnh giới tu dưỡng của người chơi Cầm. Tâm mà chính thì tiếng đàn cũng chính, tâm thanh tỉnh thì tiếng đàn vang xa. Người càng có tu dưỡng thì tiếng đàn càng trong trẻo, dễ đi vào lòng người, hòa cùng thiên địa vạn vật, thể hiện ý chỉ và nội hàm văn hóa mà Thần lưu cấp cho con người!

 

 

[1]: Trích bài viết Minh Huệ Nét 

[2]: Trích Nghệ thuật – MQĐTTTG

 

 

42 Comments

  1. Yesterday, while I was at work, my sister stole my iphone
    and tested to see if it can survive a forty foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now broken and she has 83 views.
    I know this is completely off topic but I had to share it with someone!

  2. I have been exploring for a little bit for any high quality articles or weblog posts on this kind of house .

    Exploring in Yahoo I ultimately stumbled upon this web site.
    Reading this information So i am happy to show that I’ve an incredibly just right uncanny feeling I
    found out exactly what I needed. I most surely will make
    certain to do not fail to remember this site and provides
    it a look regularly.

  3. Howdy I am so glad I found your weblog, I really found you by accident, while I
    was looking on Google for something else, Anyways I am here now and would just like to
    say kudos for a remarkable post and a all round entertaining blog (I also love the theme/design), I
    don’t have time to read it all at the moment but I have saved it and also added in your RSS feeds, so when I
    have time I will be back to read a great deal more, Please do keep up the fantastic work.

  4. I’m amazed, I must say. Seldom do I come across
    a blog that’s equally educative and entertaining, and
    without a doubt, you have hit the nail on the head.
    The issue is something not enough people are speaking intelligently about.
    I am very happy I stumbled across this in my search for something regarding this.

  5. With havin so much written content do you ever run into any issues of plagorism or copyright violation? My
    website has a lot of unique content I’ve either authored myself or outsourced
    but it appears a lot of it is popping it up all
    over the internet without my authorization. Do you know any solutions to
    help prevent content from being ripped off?
    I’d genuinely appreciate it.

  6. Do you have a spam problem on this blog;
    I also am a blogger, and I was wondering
    your situation; many of us have developed some nice methods and we are looking to
    trade strategies with other folks, be sure to shoot me an email if
    interested.

  7. Have you ever thought about adding a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is important and everything. Nevertheless just
    imagine if you added some great photos or video clips to
    give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with pics and videos, this website could undeniably be one of
    the very best in its field. Excellent blog!

  8. When I originally commented I clicked the “Notify me when new comments are added” checkbox and now each time a comment is added I get four e-mails with the same comment.
    Is there any way you can remove people from that service?
    Thank you!

  9. Simply want to say your article is as astounding. The clearness in your post is simply cool and i
    can assume you are an expert on this subject. Fine with your permission let me to grab your feed to keep updated with forthcoming post.
    Thanks a million and please keep up the rewarding work.

  10. I don’t know if it’s just me or if perhaps everybody else encountering issues with your
    website. It appears as though some of the written text on your content are running off the
    screen. Can someone else please comment and let me know if this is happening to
    them as well? This might be a issue with my web browser
    because I’ve had this happen previously. Thanks

  11. Hey there! I know this is kind of off topic but I was wondering which blog platform are you using for this
    site? I’m getting tired of WordPress because I’ve had problems with hackers and I’m looking at options for another platform.

    I would be great if you could point me in the direction of a good platform.

  12. Howdy just wanted to give you a quick heads up.
    The words in your article seem to be running off the screen in Ie.
    I’m not sure if this is a formatting issue or something to do
    with web browser compatibility but I figured I’d post to let you know.

    The style and design look great though! Hope you get
    the problem resolved soon. Kudos

  13. You’re so awesome! I do not suppose I’ve truly
    read through a single thing like that before.
    So nice to find someone with original thoughts on this issue.

    Seriously.. thanks for starting this up. This site is one thing that is needed on the internet, someone with
    some originality!

  14. We are a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your website offered us with helpful information to work on. You’ve
    done an impressive process and our whole community will be thankful
    to you.

  15. Howdy! This post couldn’t be written any better! Reading this post reminds me of my
    previous room mate! He always kept talking about this.
    I will forward this write-up to him. Fairly certain he will
    have a good read. Thank you for sharing!

  16. Woah! I’m really enjoying the template/theme of this blog.
    It’s simple, yet effective. A lot of times it’s tough to get that “perfect balance” between superb usability and visual appearance.

    I must say you’ve done a great job with this.

    Also, the blog loads super quick for me on Opera. Outstanding Blog!

  17. I truly love your blog.. Great colors & theme. Did you build this
    website yourself? Please reply back as I’m hoping to create my
    own personal website and would like to find out where
    you got this from or just what the theme is
    called. Thanks!

Leave a Reply

Your email address will not be published.